Thức ăn dặm công nghiệp cho trẻ nhỏ: Có nên tin tưởng?

Các bậc cha mẹ thân mến! Trong gia đình bạn vừa xuất hiện một “thành viên mới”: bé con đáng yêu nhưng cũng rất nhạy cảm và cần được chăm sóc đặc biệt, nhất là trong chuyện ăn uống. Bởi chính chế độ dinh dưỡng sẽ quyết định sự phát triển và tăng trưởng của bé.

Chế độ ăn của bé nên có gì?

Điều quan trọng cần nhớ là, bắt đầu từ tháng thứ 4–6, trẻ bắt đầu cần thêm các thành phần dinh dưỡng bổ sung mà chỉ có thể nhận được thông qua việc ăn dặm. Đó là các món ăn mới được chế biến từ trái cây, rau củ, ngũ cốc, phô mai tươi (cottage cheese), lòng đỏ trứng, thịt nghiền và hỗn hợp nghiền từ thịt và rau củ, sản phẩm sữa lên men, cá nghiền và hỗn hợp nghiền từ cá và rau củ và v.v. Một lần nữa, cần nhấn mạnh rằng, đến một độ tuổi nhất định, sữa mẹ hoặc sữa công thức thôi là không đủ để cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho bé. Bên cạnh việc bổ sung đạm thực vật, khoáng chất, vi chất và vitamin, việc cho bé ăn dặm còn giúp phát triển cơ quan nhai và kích thích nhu động ruột.

Đến tháng thứ 4, hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh phát triển trưởng thành hơn: tính thấm cao của thành ruột giảm xuống, các enzym tiêu hóa được kích hoạt và trưởng thành, đồng thời hệ miễn dịch tại chỗ bắt đầu hình thành. Ở giai đoạn này, trẻ có khả năng nuốt thức ăn dạng bán lỏng và đặc hơn, do sự suy giảm “phản xạ đẩy thìa (phản xạ đẩy lưỡi)”.

Khi nào nên bắt đầu cho bé ăn dặm?

Các chuyên gia đồng thuận rằng, đối với trẻ sơ sinh được nuôi dưỡng hoàn toàn bằng sữa mẹ, nên bắt đầu cho ăn dặm từ 6 tháng tuổi. Trong trường hợp này, loại thức ăn dặm đầu tiên nên bổ sung là các sản phẩm có mật độ năng lượng cao — bột hoặc rau củ nghiền sản xuất công nghiệp, được bổ sung vi chất dinh dưỡng. Đối với trẻ có vấn đề về sức khỏe (như suy dinh dưỡng, thiếu máu, v.v.) hoặc khi mẹ không đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, việc cho ăn dặm có thể bắt đầu sớm hơn. Sau khi đã đưa rau củ nghiền hoặc bột ăn dặm vào khẩu phần ăn, lần lượt cho bé ăn phô mai tươi, lòng đỏ trứng, thịt nghiền và cá nghiền.

Thức ăn tự nấu hay chế biến sẵn?

Trong chế độ dinh dưỡng của trẻ nhỏ, có thể sử dụng cả thực phẩm tự chế biến tại nhà lẫn thực phẩm ăn dặm công nghiệp. Các sản phẩm chế biến sẵn có một số ưu điểm không thể phủ nhận: chúng được sản xuất từ nguyên liệu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm hiện hành tại Liên bang Nga dành cho thực phẩm trẻ em, thành phần dinh dưỡng, bao gồm cả vitamin, được đảm bảo và ổn định bất kể mùa vụ. Theo thời gian, các sản phẩm ăn dặm dần thay thế hoàn toàn sữa mẹ hoặc việc sử dụng sữa công thức.

Nếu có vấn đề về sức khỏe

Trong chế độ ăn của trẻ có biểu hiện tiêu chảy, suy dinh dưỡng (thiếu cân) hoặc dị ứng thực phẩm, các loại bột ăn dặm không chứa sữa (như bột kiều mạch, bột gạo) được ưu tiên đưa vào đầu tiên. Đối với trẻ thừa cân hoặc bị táo bón, nên bắt đầu với các loại rau củ nghiền để hỗ trợ hệ tiêu hóa và kiểm soát năng lượng nạp vào.

Thức ăn dặm đầu tiên

Bột ăn dặm

Bé nên bắt đầu ăn dặm với các loại bột không chứa gluten (bột gạo, bột kiều mạch, sau đó là bột ngô và bột kê). Các loại bột này có thể là bột có sữa hoặc không sữa. Khi hệ tiêu hóa của bé đã thích nghi tốt, có thể chuyển sang các loại bột có chứa gluten (bột lúa mì, bột lúa mạch) và các loại bột pha trộn từ nhiều loại ngũ cốc khác nhau.

Rau củ nghiền

Khi mới bắt đầu cho bé ăn dặm, nên cho bé ăn rau củ nghiền từ một loại rau có chất xơ mềm và dễ tiêu hóa (chẳng hạn như bí ngòi), sau đó dần dần mở rộng thực đơn với các loại rau củ khác (súp lơ trắng, bắp cải, bông cải xanh, cà rốt, bí đỏ, khoai tây và v.v.) đồng thời theo dõi phản ứng của bé đối với từng loại. Cần đặc biệt lưu ý rằng các loại rau củ nghiền sản xuất công nghiệp đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm.

Phô mai tươi, lòng đỏ trứng, thịt và cá

Phô mai tươi, lòng đỏ trứng, thịt và cá là những nguồn cung cấp quý giá protein động vật, một số khoáng chất (sắt, canxi, photpho, v.v.) và các vitamin А, Е, В1, В2, В6, В12, giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu cao về các chất dinh dưỡng này của trẻ trong nửa cuối năm đầu đời.

Như đã đề cập, từ 8 tháng tuổi trở đi, có thể bắt đầu bổ sung vào chế độ ăn của trẻ các sản phẩm sữa lên men chuyên biệt dành cho trẻ em như sữa chua và biolact.

Nguyên tắc cho bé ăn dặm

Khi bắt đầu cho bé ăn dặm cần tuân thủ các nguyên tắc sau đây.

1. Mỗi thực phẩm mới nên cho trẻ ăn từ một lượng nhỏ, rồi dần dần tăng lên trong khoảng 5-7 ngày cho đến khi đủ lượng cần thiết, đồng thời theo dõi kỹ phản ứng của bé đối với từng loại sản phẩm.
2. Chế độ ăn dặm rau củ cũng nên bắt đầu với một loại rau củ, sau đó từng bước, mỗi 3–5 ngày, bổ sung các loại rau củ khác trong cùng nhóm.
3. Khi cho trẻ ăn dặm, nên dùng thìa và cho bé ăn trước khi bú sữa mẹ hoặc sữa bột.
4. Không nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm các thực phẩm mới khi trẻ đang ốm hoặc trong thời gian tiêm phòng.